Vì sao anh em nên có một gap year trước khi vào học đại học?

Vì sao anh em nên có một gap year trước khi vào học đại học?

Gợi ý cho các bạn trẻ về cách sử dụng gap year để định hướng nghề nghiệp.

Sau khi tốt nghiệp cấp ba, theo tôi anh em nên có một gap year, tức 12 tháng “nghỉ giữa hiệp".

Để làm gì?

Bài viết sẽ tập trung vào việc dùng quãng thời gian này để khám phá về thế giới nghề nghiệp trước khi lựa chọn gắn bó với một ngành đào tạo nào đó ở đại học.

Từ kinh nghiệm cá nhân, tôi thấy rằng suốt 12 năm học, học sinh chúng ta không thể biết (hoặc quá bận rộn để quan tâm) thứ gì khác ngoài những bài kiểm tra học kỳ và các buổi sinh hoạt đoàn thể.

vi-sao-hoc-sinh-cap-ba-nen-co-mot-gap-year-truoc-khi-vao-dai-hoc-2

Chúng ta không thể biết (hoặc còn quá trẻ để tò mò) về những nghề nghiệp hiện có trong nền kinh tế và nhu cầu thị trường của chúng.

Chúng ta cũng không biết tính chất của những nghề phổ biến, không biết một người bác sĩ, kỹ sư cơ khí hay luật sư sẽ làm gì trong một ngày; và cần những kỹ năng, kiến thức nào để làm những công việc ấy.

Và chúng ta chỉ biết về đi học, chứ không biết gì về đi làm cả.

vi-sao-hoc-sinh-cap-ba-nen-co-mot-gap-year-truoc-khi-vao-dai-hoc-3

Rất nhiều học sinh ở Việt Nam thiếu một sự tư vấn, định hướng nghề nghiệp đầy đủ và chính xác cả ở trường học, lẫn trong gia đình. 

Vậy mà đùng một cái, tất cả đều phải điền tên ngành học vào hồ sơ xét tuyển đại học.

Lúc này, sự lựa chọn ngành nghề hiếm khi dựa trên sự tự nhận thức của người học, mà dựa trên mong muốn của cha, mẹ hoặc sự ảnh hưởng của bạn bè. 

Hệ quả của việc lựa chọn ngành nghề quá vội vàng

Là rất nhiều sinh viên sau một thời gian học đại học bỗng nhận ra mình không hứng thú với ngành nghề đã chọn, muốn bỏ giữa chừng để "theo đuổi đam mê".

Bọn họ hoặc thi lại vào một ngành khác, hoặc đi làm, hoặc kiếm vốn kinh doanh, hoặc đơn giản là cần một thời gian suy nghĩ lại về dự định tương lai.

bo-dai-hoc-nhung-dieu-can-biet-1

Một số người cố học trót lọt 3-4 năm để ra trường, nhưng sau khi đi làm một thời gian thì lại chán nản muốn chuyển nghề.

Trong khi chờ đợi một giải pháp vĩ mô về giáo dục hướng nghiệp, tôi nghĩ mỗi học sinh đều có thể lựa chọn phương án gap year ngay sau khi tốt nghiệp cấp ba.

Trong gap year đấy, mình làm gì?

Dưới đây là đề xuất của tôi về cách sử dụng gap year sao cho hiệu quả:

Trong 6 tháng đầu, hãy tìm kiếm mọi thông tin trên sách báo lẫn Internet về những nghề nghiệp có nhu cầu tuyển dụng cao trong vài năm tới. 

Nghiên cứu và phân tích các thông tin này để tìm ra khoảng 2-3 lựa chọn phù hợp nhất, dựa trên các tiêu chí do mình và gia đình tự đặt ra, mà quan trọng nhất là:

(1) Năng lực, sở thích của bản thân;

(2) Thực trạng lao động ngành nghề này ở Việt Nam (về thu nhập trung bình và tiềm năng phát triển chẳng hạn).

Khi đã giới hạn lại các lựa chọn, bằng sự quen biết của gia đình, hãy thăm dò, khảo sát, xin tư vấn từ những người quen làm trong những ngành này. 

Nếu được, hãy tìm cơ hội quan sát trực tiếp công việc và lắng nghe câu chuyện của những người làm nghề lâu năm.

15-dieu-dan-ong-truong-thanh-khong-bao-gio-lam-2

Hãy vào những trang web tuyển dụng để xem những mô tả công việc (job description) và yêu cầu (requirement) của từng nghề một.

Sau đó, chọn ra một lựa chọn nghề nghiệp phù hợp nhất để tìm hiểu về thực trạng đào tạo của nó ở Việt Nam.

Cụ thể là: Ngành này có trường đại học, cao đẳng hoặc trung cấp nghề nào dạy; Chương trình học gồm những môn gì; Học xong có đáp ứng được yêu cầu nghề nghiệp hay chưa; Nếu chưa thì cần thêm gì...

Từ đó, anh em sẽ xác định được nên học như thế nào để làm nghề.

Trong 6 tháng còn lại, anh em phải chuẩn bị mọi thứ cần thiết cho việc đào tạo ngành nghề đó (như luyện thi đại học, hoặc học thêm ngoại ngữ, những khóa học về tư duy, về kỹ năng cụ thể...).

nhung-dieu-truong-dai-hoc-khong-day-ban-2

Với một gap year có kế hoạch như trên tôi tin chắc rằng anh em sẽ vững tâm hơn với lựa chọn nghề nghiệp của mình, không gặp cảnh "đứng núi này trong núi nọ" hay hoang mang lạc lối về sau.





CÙNG CHỦ ĐỀ

HOT NHẤT

Thống kê