Bỏ khẩu hiệu “Tiên học lễ, hậu học văn”: Để phát triển tư duy phản biện hay mất cả chì lẫn chài

Bỏ khẩu hiệu “Tiên học lễ, hậu học văn”: Để phát triển tư duy phản biện hay mất cả chì lẫn chài

GS Trần Ngọc Thêm - Trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn - Đại học Quốc gia TP HCM đề nghị chấm đứt dùng khẩu hiệu ‘Tiên học lễ hẫu học văn” để thúc đẩy tư duy phản biện. Tuy nhiên, rất nhiều người không đồng tình với ý kiến này.

Trong hội thảo giáo dục với chủ đề "Văn hóa học đường trong bối cảnh đổi mới giáo dục và đào tạo" hôm 21/11, GS Trần Ngọc Thêm đã nhấn mạnh: “Xã hội muốn phát triển thì điều quan trọng là cần phải có con người sáng tạo, mà để có con người sáng tạo thì trước hết phải có người chủ động”. Ông đề nghị chấm dứt dùng khẩu hiệu “Tiên học lễ, hậu học văn” để thúc đẩy tư duy phản biện. Tuy nhiên, ý kiến này đang vấp phải nhiều tranh cãi quyết liệt.

Bo-khau-hieu-“Tien-hoc-le-hau-hoc-van-1

Rất nhiều người bày tỏ chung ý kiến rằng ”Tiên học lễ hậu học văn” là nét đẹp văn hóa truyền thống cần phải được phát huy.

Người có lễ nghĩa, có đạo đức, có văn hoá thì dù phản biện ý kiến đối lập 100% vẫn không vô lễ. Chỉ có ai không hiểu, không phân biệt cái gì là lễ nghĩa, cái gì là phản biện thì mới đánh đồng khái niệm lễ nghĩa, tôn ti trật tự với phản biện.

Giống như người Nhật khi gặp nhau, họ sẽ để tay trước ngực và cúi mình để cảm ơn hoặc xin lỗi là thể hiện sự lễ nghĩa, kính trọng người khác.

Anh B. (hiện đang sống ở Mỹ) cho biết con anh đang học lớp hai. Trong suốt những năm tháng bé học lớp 1, nhà trường nơi con anh học đều có những chương trình dạy học sinh biết yêu thương, chia sẻ và lễ nghĩa.

Vào ngày thứ 6 hàng tuần, học sinh sẽ góp một ít kẹo, một chai nước, một quyển sách hoặc những món đồ chơi vào quỹ từ thiện. Quỹ từ thiện này của trường sẽ giúp cho những trẻ em nghèo ở những nước khác. Đây là một cách dạy học sinh về lễ nghĩa, về tình thương và chia sẻ với những bạn khó nghèo bằng những gì học sinh có thể.

Bo-khau-hieu-“Tien-hoc-le-hau-hoc-van-2

“Tiên học lễ hậu học văn không lạc hậu, không cản trở sự phát triển. Không những thế, tôi nghĩ học lễ càng làm phát triển xã hội, kinh tế, khoa học và tình thương giữa người với người”, anh B. cho hay.

Trong khi đó, ông bố có tên Minh kể rằng: Mỗi năm vào dịp Tết hoặc vào những ngày cuối năm học, trường tiểu học của con gái anh ở Thành phố Thủ Đức, thường tổ chức, vận động trẻ đóng góp tập sách cũ để chia sẻ lại cho các bạn học sinh khó khăn ở các lớp nhỏ hơn, hoặc vận động trẻ thu gom ve chai, đem lên trường để thầy cô gom lại và bán đi. Tất cả số tiền có được, thầy cô sẽ gửi cho các bạn có hoàn cảnh khó khăn, tặng áo mới cho các em ở vùng cao. Đây là những việc làm thể hiện sự yêu thương, chia sẻ và cần được lan tỏa.

Dạy lễ nghĩa, đạo đức, chia sẻ, yêu thương cho trẻ là không sai. Chúng ta đang hiểu sai về vấn đề nên bao nhiêu thế hệ vì lễ nghĩa, phải biết vâng lời ông và, cha mẹ, thầy cô. Người lớn nói trẻ không được cãi, thậm chí chấp nhận học theo, làm theo, những ngành mình không thích, những việc mình không muốn để rồi sống trong cảnh chán nản, thụt lùi...

Bỏ khẩu hiệu “Tiên học lễ, hậu học văn”, có nghĩa là người lớn cần phải trao cho trẻ quyền được ý kiến, được nói ra suy nghĩ của mình. Người lớn phải biết lắng nghe lời trẻ, xem xét, đánh giá để trẻ phát huy được kỹ năng tư duy phản biện.

Bo-khau-hieu-“Tien-hoc-le-hau-hoc-van-3

Trong thời đại mới, muốn thành công, chủ động tự lập và đạt nhiều thành tựu trong tương lai cần phải chú trọng đến giáo dục trẻ biết tư duy phản biện, thay vì chỉ chú trọng đến vấn đề lễ nghĩa như thầy cô, ông bà cha mẹ nói con cái phải nhất định nghe theo, không được cãi lời. Trẻ nào hay cãi lại, thể hiện cá tính của mình đều bị người lớn, thầy cô liệt vào danh sách cá biệt, hỗn láo, bất hiếu với cha mẹ. Rõ ràng lối giáo dục này đang rất lỗi thời, và chúng ta đang có một thế hệ lớp trẻ chỉ làm theo hướng dẫn, thiếu chủ động trong công việc.

Tư duy phản biện là khả năng suy nghĩ rõ ràng và hợp lý, hiểu được mối liên hệ hợp lý giữa các ý tưởng. Điều này bao gồm cả suy nghĩ độc lập và suy nghĩ phản chiếu.

Phản biện là đưa ra phân tích, đánh giá đa chiều về bất kỳ vấn đề nào trong cuộc sống. Muốn con đạt được điều này bố mẹ hãy tạo cho con cơ hội được phản biện, cho trẻ thời gian suy nghĩ, không làm hộ trẻ mọi việc, khuyến khích trẻ có những suy nghĩ độc đáo, dạy trẻ biết chấp nhận thất bại.

Theo các bố, liệu có nên bỏ khẩu hiệu “tiên học lễ, hậu học văn” sau quãng thời gian dài đã gắn liền với bao thế hệ học sinh khi cắp sách từ thuở vỡ lòng?





CÙNG CHỦ ĐỀ

HOT NHẤT

Thống kê